İsmi Azam Duası: Hadislerde Geçen Metinler ve Anlamı

İsmi azam duası, "Allah'ın en büyük ismiyle yapılan dua" anlamına gelir ve dua ile ilgili en çok aranan konulardan biridir. Merak edilen soru hep aynıdır: Hangi isim ism-i a'zamdır ve bu isimle nasıl dua edilir? Bu yazıda sorunun cevabını tahmine değil, hadis kitaplarına ve TDV İslâm Ansiklopedisi'nin "İsm-i A'zam" maddesine dayanarak veriyoruz.

Aşağıda Ebû Dâvûd, Tirmizî ve İbn Mâce'de geçen rivayetleri, bu rivayetlerdeki duaların Türkçe okunuşunu ve anlamını, âlimlerin konuya bakışını ve Cihan Ali Hoca'nın kişiye özel dua çalışmasını bulacaksınız.

WhatsApp'tan Hemen Yazın

İsm-i a'zam ne demektir?

TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre ism-i a'zam, "Allah'ın en büyük ismi" anlamında kullanılan bir tabirdir. Kur'an-ı Kerîm'de "isim" kelimesi yirmi âyette Allah'a nisbet edilir; ancak "a'zam" (en büyük) sıfatı Kur'an'da geçmez. Tabir hadislerden gelir: Hz. Peygamber bazı sahâbîlerin duasını duyduğunda, onların Allah'a "istendiğinde verdiği, dua edildiğinde karşılık verdiği" ismiyle dua ettiklerini bildirmiştir.

Bu yüzden ism-i a'zam konusu, tek bir gizli kelimeyi bulma meselesi olarak değil, Hz. Peygamber'in övdüğü dua cümlelerini tanıma meselesi olarak ele alınmalıdır.

Hadislerde geçen ismi azam duaları

1. Büreyde rivayeti (Ebû Dâvûd, Vitir 23; Tirmizî, Daavât 65)

Büreyde b. Husayb'ın anlattığına göre Hz. Peygamber, bir adamın şöyle dua ettiğini işitmiştir:

Okunuşu: "Allâhümme innî es'elüke ennî eşhedü enneke ente'llâhu lâ ilâhe illâ ente'l-ehadü's-samed, ellezî lem yelid ve lem yûled ve lem yekün lehû küfüven ehad."

Anlamı: "Allah'ım! Senden istiyorum; çünkü şahitlik ederim ki sen Allah'sın, senden başka ilah yoktur. Sen tek olansın, her şey sana muhtaçtır, sen hiçbir şeye muhtaç değilsin. Doğurmamış, doğmamışsın ve hiçbir şey sana denk değildir."

Hz. Peygamber bunun üzerine adamın Allah'tan, kendisiyle istendiğinde verdiği ve dua edildiğinde karşılık verdiği isimle istediğini söylemiştir (Ebû Dâvûd, 1493; Tirmizî, 3475). TDV İslâm Ansiklopedisi, İbn Hacer'in bu rivayeti sened bakımından en güçlü bulduğunu aktarır. Duanın İhlâs sûresinin anlamını taşıdığı da dikkat çeker.

2. Enes b. Mâlik rivayeti (Ebû Dâvûd, Vitir 23)

Enes b. Mâlik'in naklettiğine göre Hz. Peygamber, namaz kılıp dua eden bir adamın şu sözlerini duymuştur:

Okunuşu: "Allâhümme innî es'elüke bi-enne leke'l-hamd, lâ ilâhe illâ ente'l-mennân, bedîu's-semâvâti ve'l-ard, yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm, yâ hayyü yâ kayyûm."

Anlamı: "Allah'ım! Hamd yalnızca sana ait olduğu için senden istiyorum. Senden başka ilah yoktur. Sen nimetleri karşılıksız verensin, gökleri ve yeri örneksiz yaratansın. Ey celal ve ikram sahibi! Ey her an diri olan, ey her şeyi ayakta tutan!"

Hz. Peygamber, bu kişinin Allah'a, dua edildiğinde karşılık verdiği ve istendiğinde verdiği büyük ismiyle dua ettiğini bildirmiştir (Ebû Dâvûd, 1495).

3. Esmâ bint Yezîd rivayeti: iki âyet

Esmâ bint Yezîd'in rivayetinde Hz. Peygamber, Allah'ın en büyük isminin şu iki âyette bulunduğunu söylemiştir (Ebû Dâvûd, 1496):

• Bakara sûresi 163. âyet: "Mabudunuz tek ilâh olan Allah'tır; O'ndan başka ilâh yoktur; O rahmândır, rahîmdir."
• Âl-i İmrân sûresinin başı (1-2. âyetler): "Elif-lâm-mîm. Allah; O'ndan başka asla ilâh yoktur; hayy ve kayyûmdur."

(Âyet mealleri Diyanet Kur'an Yolu mealindendir.)

4. Ebû Ümâme rivayeti: üç sûre

İbn Mâce'nin kaydettiği rivayete göre ism-i a'zam üç sûrededir: Bakara, Âl-i İmrân ve Tâhâ (İbn Mâce, Duâ 9; 3856). TDV İslâm Ansiklopedisi, bu üç sûrede ortak olan cümlenin "Allâhü lâ ilâhe illâ hüve'l-hayyü'l-kayyûm" ifadesi ve onun anlamını taşıyan âyetler olduğunu belirtir.

Âlimler ism-i a'zam hakkında ne demiştir?

TDV İslâm Ansiklopedisi bu konudaki görüşleri üç başlıkta toplar:

• Ayrı bir en büyük isim yoktur: Taberî, Eş'arî, İbn Hibbân ve Bâkıllânî gibi âlimlere göre Allah'ın isimlerinin hepsi yücedir; hadislerdeki "a'zam" kelimesi "büyük, yüce" anlamındadır.
• Vardır, fakat onu yalnız Allah bilir: Kadir gecesinin bir yıl içinde gizli tutulması gibi bu ismin de gizlendiği düşünülmüştür. Süyûtî, gönülden ve ihlasla dua edilen her ilâhî ismin ism-i a'zam olabileceği görüşünü de aktarır.
• Vardır ve bilinmektedir: Bu görüşü benimseyenler farklı metinler önermiştir. Süyûtî bu metinleri on altıya kadar sıralar; listede besmele, kelime-i tevhid, "Allâhümme", "Yâ ze'l-celâli ve'l-ikrâm" ve Hz. Yûnus'un duası da bulunur.

Hz. Yûnus'un duası Enbiyâ sûresi 87. âyettedir: "Lâ ilâhe illâ ente sübhâneke innî küntü mine'z-zâlimîn." Meali: "Senden başka hiçbir tanrı yoktur. Seni tenzih ederim. Gerçekten ben kötü işler yapmışım!" Tirmizî'nin rivayetine göre Hz. Peygamber, bu duayla bir şey isteyen her Müslümanın duasına Allah'ın karşılık verdiğini bildirmiştir (Tirmizî, 3505).

Halk arasında dolaşan uzun metinler

"İsmi azam duası" başlığıyla dolaşan bazı uzun metinler ve isim listeleri, yukarıda adı geçen hadis kitaplarında bu hâliyle yer almaz. Bu yazıda yalnızca sahih kaynaklarda bulunan dua cümlelerini verdik. TDV İslâm Ansiklopedisi de konunun özünün maddi bir formül değil, Allah'a ihlasla yönelmek ve O'nu güzel isimleriyle anmak olduğunu vurgular.

İsmi azam duası nasıl okunur?

Hadislerde anlatılan sahnelere bakıldığında ortak bir düzen görülür. Dua eden kişi önce namaz kılmış ya da Allah'ı övmüş, ardından O'nun birliğini ve isimlerini anarak istekte bulunmuştur. Buna göre şu sıra uygulanabilir:

• Abdestli olarak, mümkünse iki rekât nafile namazdan sonra oturmak.
• Allah'a hamd edip Hz. Peygamber'e salavat getirmek.
• Büreyde veya Enes rivayetindeki duayı, anlamını düşünerek okumak.
• Ardından isteğini kendi cümleleriyle, açık ve sade biçimde dile getirmek.
• Bakara 163, Âl-i İmrân 1-2 ve Hz. Yûnus'un duasını gün içinde zikir olarak tekrarlamak.

Sayı ve vakit konusunda hadislerde belirli bir rakam bildirilmemiştir. Önemli olan duanın anlamını bilerek, gönülden ve ısrarla yapılmasıdır.

Cihan Ali Hoca ile kişiye özel dua çalışması

Cihan Ali Hoca, ilk görüşmede durumunuzu WhatsApp veya telefonla dinler. Ardından size uygun dua ve âyetleri, okunacakları vakitleri ve okuma düzenini belirler. Çalışma online görüşmeyle yürütülür; Türkiye'nin her şehrinden ve yurt dışından ulaşabilirsiniz. Okunacak her metnin hangi kaynakta geçtiğini de size açıkça bildirir.

Sıkça sorulanlar

İsmi azam duası hangi hadiste geçer?

En bilinen rivayetler Ebû Dâvûd (Vitir 23; 1493, 1495, 1496), Tirmizî (3475) ve İbn Mâce (Duâ 9; 3856) kitaplarındadır. Büreyde ve Enes rivayetlerinde Hz. Peygamber, duyduğu duanın Allah'ın büyük ismiyle yapıldığını bildirmiştir.

İsm-i a'zam hangi isimdir?

Bu konuda tek bir görüş yoktur. TDV İslâm Ansiklopedisi'ne göre bazı âlimler ayrı bir en büyük isim olmadığını, bazıları onu yalnız Allah'ın bildiğini, bazıları da belirli metinlerde bulunduğunu söylemiştir.

İsmi azam duası kaç kere okunur?

Hadislerde belirli bir sayı bildirilmemiştir. Dua, anlamı düşünülerek ve gönülden okunur; gün içinde tekrar etmek mümkündür.

İsm-i a'zam hangi sûrelerdedir?

İbn Mâce'deki rivayete göre Bakara, Âl-i İmrân ve Tâhâ sûrelerindedir. Ebû Dâvûd'daki rivayet ise Bakara 163 ile Âl-i İmrân 1-2. âyetlerini gösterir.

Kişiye özel dua çalışması online yapılır mı?

Evet. Cihan Ali Hoca ile ilk görüşme WhatsApp veya telefonla yapılır, çalışma online sürdürülür.

İlgili yazılar: Kısmet açma duası · Rızık açma duası · Kısmet ve bereket açma

Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, "İsm-i A'zam"; Ebû Dâvûd, Vitir 23 (1493); Ebû Dâvûd, 1495; Ebû Dâvûd, 1496; İbn Mâce, Duâ 9 (3856); Tirmizî, 3475; Tirmizî, 3505; Kur'an Yolu Meali, Bakara 163

WhatsApp'tan Hemen Yazın Hemen Ara: +90 531 994 60 07

İlgili hizmet: Metafizik uzmanı ile online görüşme