Yağmur Duası (İstiskâ): Okunuşu, Arapçası ve Nasıl Yapılır?

Yağmur duası, İslâm literatüründe “istiskâ” adıyla bilinir. Sözlükte “su istemek” anlamına gelen istiskâ, terim olarak yağmur yağdırması için Allah’a özel bir şekilde dua etmeyi ifade eder. Hz. Peygamber’in kuraklık zamanlarında hem cuma hutbesinde hem de ashabıyla şehir dışına çıkarak yağmur duası yaptığı sahih hadislerle nakledilmiştir.

Bu yazıda Buhârî ve Ebû Dâvûd’da yer alan yağmur dualarının Arapça metinlerini, okunuşlarını ve anlamlarını; istiskâ namazının nasıl kılındığını ve mezheplerin görüşlerini TDV İslâm Ansiklopedisi’ne dayanarak bulacaksınız.

WhatsApp'tan Hemen Yazın

1. Cuma hutbesindeki yağmur duası: Allâhümme eğisnâ

Enes b. Mâlik’in anlattığına göre bir cuma günü Hz. Peygamber hutbe okurken bir adam mescide girip malların helak olduğunu, yolların kesildiğini söyleyerek yağmur için dua etmesini istedi. Hz. Peygamber ellerini kaldırıp üç kez şöyle dua etti (Buhârî, İstiskâ, No. 1013, 1014):

Enes, o sırada gökte hiçbir bulut görünmediğini, duanın ardından bulutların toplanıp yağmurun başladığını ve günlerce güneşi görmediklerini anlatır.

2. Yağmurun dinmesi için dua: Allâhümme havâleynâ

Aynı rivayetin devamında, bir sonraki cuma aynı kişi bu kez yağmurun çokluğu yüzünden malların helak olduğunu söyleyip yağmurun dinmesi için dua etmesini istemiş, Hz. Peygamber de şöyle dua etmiştir (Buhârî, No. 1014):

Enes, bu duanın ardından yağmurun kesildiğini ve güneşte yürüyerek çıktıklarını anlatır. Bu dua, yağmurun zarar verecek kadar çoğaldığı durumlarda okunur.

3. Câbir rivayetindeki yağmur duası

Câbir b. Abdullah, Hz. Peygamber’e ağlayarak gelen insanlar olduğunu, onun da ellerini kaldırıp şöyle dua ettiğini, bunun üzerine göğün üzerlerine kapandığını anlatır (Ebû Dâvûd, Salâtü’l-istiskâ, No. 1169). Rivayet Elbânî tarafından sahih olarak değerlendirilmiştir.

4. Yağmur yağarken okunan dua

Hz. Âişe’nin anlattığına göre Hz. Peygamber yağmuru gördüğünde “Sayyiben nâfiâ” derdi (Buhârî, İstiskâ, No. 1032).

İstiskâ nasıl yapılır? Üç şekil

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre bütün mezhepler Hz. Peygamber’in uygulamasından hareketle istiskâyı sünnet kabul etmiş ve üç şekilde yapılabileceğini belirtmiştir:

1. Herhangi bir namaz kılmadan, topluca veya tek başına dua ederek.
2. Cuma namazından veya başka bir namazdan sonra ya da cuma hutbesinde dua ederek.
3. Şehir dışına çıkılarak, istiskâ maksadıyla kılınan iki rekât namaz ve okunan hutbeden sonra dua ederek.

Ebû Hanîfe ise istiskâda duanın asıl olduğunu belirtmiş, Hz. Peygamber’in her yağmur duasında özel namaz kılmadığı gerekçesiyle cemaatle namaz kılınmasını sünnet kabul etmemiş, ferdî olarak kılınan namazı ise mubah görmüştür.

İstiskâ namazının kılınışı

• Ezan ve kamet okunmadan, iki rekât olarak ve kıraat sesli yapılarak kılınır. Şâfiî ve Hanbelîlere göre bayram namazı gibi, Hanefî ve Mâlikîlere göre diğer iki rekâtlık namazlar gibidir.
• Sadece dua ile yapılan istiskâ için vakit kısıtlaması yoktur; namaz kılınacaksa kerahet vakitlerinin dışında olmalıdır. Çoğunluğa göre en faziletli vakit, bayram namazının kılındığı zaman dilimidir.
• Namazı hutbeden önce mi sonra mı kılmanın uygun olduğu konusunda mezheplerin farklı görüşleri vardır.
• Dua ederken elleri olabildiğince kaldırmak sünnettir (Buhârî, İstiskâ 22).
• Şâfiî, Hanbelî ve Mâlikîlere göre üst elbisenin ters çevrilmesi müstehaptır; bu uygulama kuraklığın tersine dönmesi arzusunun ifadesi olarak yorumlanmıştır. Ebû Hanîfe’ye göre bu davranış sünnet değildir.

Yağmur duasından önce yapılması güzel olanlar

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre istiskâdan önce beden temizliği yapmak, gusletmek ve mütevazı giyinmek müstehaptır. Duadan önce halka nasihat edilerek tövbeye ve günahtan kaçınmaya davet edilmesi, ibadet ve taatin bereket ve rahmete sebep olduğunun hatırlatılması tavsiye edilmiştir (A‘râf 7/96). Bütün mezheplere göre istiskâya çıkmadan önce üç gün oruç tutmak ve imkân ölçüsünde fakirlere sadaka vermek, duanın kabulü için uygun davranışlardandır.

Kur’an’da da Hz. Nûh ve Hz. Hûd’un kavimlerine, üzerlerine bol yağmur göndermesi için Allah’tan bağışlanma dilemelerini öğütledikleri anlatılır (Hûd 11/52; Nûh 71/10-12). Bu yüzden yağmur duası istiğfar ile birlikte yapılır. Tövbe ve istiğfar duaları için tövbe duası yazımıza bakabilirsiniz.

Yağmur duasının anlamı

TDV İslâm Ansiklopedisi, yağmurun belli fizikî şartların oluşmasıyla yağdığını, yağmur duasıyla Allah’tan sebep-sonuç ilişkisini yağmur yağmasına yol açacak şekilde yönlendirmesinin niyaz edildiğini belirtir. Duada asıl amaç, insanın Allah’ın kudreti ve zenginliği karşısında kendi acizliğini ifade etmesi ve O’na yakınlaşma isteğini dile getirmesidir. Bazı hadislerde yağmurun yıldızlara bağlanarak beklenmesinin kınanması da bu anlayışın bir parçasıdır.

Sıkıntı zamanlarında okunan diğer dualar için sıkıntı duası ve hacet duası yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Kişiye özel dua ve ayet çalışması

Kuraklık gibi topluca yaşanan sıkıntılarda olduğu gibi kişisel darlık dönemlerinde de dua ve istiğfar, kulun Rabbine yönelmesinin en güzel yoludur. Kendi durumunuza uygun okunacak dua ve âyetleri konuşmak isterseniz Cihan Ali Hoca’ya WhatsApp veya telefonla ulaşabilir, ilk görüşmenin ardından online görüşmede size özel dua ve ayet çalışmasını birlikte planlayabilirsiniz.

Sıkça sorulanlar

Yağmur duası nasıl yapılır?

Tek başına veya topluca dua ederek, cuma hutbesinde ya da bir namazdan sonra dua ederek veya şehir dışına çıkıp iki rekât istiskâ namazı ve hutbeden sonra dua ederek yapılabilir.

Yağmur duasında ne okunur?

Buhârî’deki “Allâhümme eğisnâ” duası ve Ebû Dâvûd’daki “Allâhümme’skınâ ğaysen muğîsen…” duası okunur. Hz. Peygamber’den nakledilen duaları okumak daha uygundur.

İstiskâ namazı kaç rekâttır?

Ezan ve kamet okunmadan, kıraati sesli olarak kılınan iki rekâttır.

Hanefî mezhebinde istiskâ namazı sünnet midir?

Ebû Hanîfe istiskâda duanın asıl olduğunu söylemiş, cemaatle namazı sünnet kabul etmemiş, ferdî namazı ise mubah görmüştür.

Yağmur fazla yağdığında hangi dua okunur?

Buhârî’deki rivayete göre “Allâhümme havâleynâ ve lâ aleynâ” (Allah’ım! Etrafımıza yağdır, üzerimize değil) duası okunur.

Yağmur duasından önce oruç tutulur mu?

TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre bütün mezheplere göre istiskâya çıkmadan önce üç gün oruç tutmak ve fakirlere sadaka vermek duanın kabulü için uygun davranışlardandır.

İlgili yazılar: Tövbe duası · Sıkıntı duası · Hacet duası · İstihare namazı ve duası · Namazda okunan dualar

Kaynaklar: Buhârî, 1013; Buhârî, 1014; Ebû Dâvûd, 1169; Buhârî, 1032; TDV İslâm Ansiklopedisi, “İstiskā”

WhatsApp'tan Hemen Yazın Hemen Ara: +90 531 994 60 07

İlgili hizmet: Metafizik uzmanı ile online görüşme