Hatim Duası: Hatim Sonunda Okunacak Dualar

Hatim, Kur’ân-ı Kerîm’i baştan sona okuyup tamamlamaktır. Hatim bittiğinde dua etmek, Müslümanlar arasında köklü bir gelenektir. Ancak halk arasında “hatim duası” adıyla dolaşan uzun metinlerin büyük kısmı sonraki dönemlerde derlenmiş dualardır ve tek bir hadis kaynağına dayanmaz.

Bu yazıda hatim sonunda okunabilecek, metni doğrudan Kur’an’da veya sahih hadis kaynaklarında yer alan duaları Arapça metinleri, okunuşları ve anlamlarıyla bir araya getirdik. Uzun geleneksel hatim duası metnini kaynağında kelime kelime doğrulayamadığımız için bu sayfada yer vermedik.

WhatsApp'tan Hemen Yazın

Hatim ne kadar sürede yapılır?

Abdullah b. Amr’ın anlattığına göre Hz. Peygamber ona Kur’an’ı bir ayda hatmetmesini söylemiş; o daha fazlasına gücünün yettiğini söyleyince “O hâlde yedi günde hatmet, bundan daha az sürede bitirme” buyurmuştur (Buhârî, Fedâilü’l-Kur’ân, No. 5054). Bu hadis, hatmin acele edilmeden, anlamı düşünülerek yapılmasını teşvik eder. Hatme başlarken okunacak istiâze ve besmele için Kur’an’a başlama duası yazımıza bakabilirsiniz.

1. Fâtiha suresi

Hatim, mushafın son suresinden sonra tekrar Fâtiha’ya dönülerek tamamlanır. Fâtiha baştan sona bir duadır; Diyanet Kur’an Yolu mealinin sure girişinde de “baştan başa eşsiz güzellikte bir dua, bir yakarış” olarak tanıtılır. Müslim’deki rivayete göre Fâtiha ve Bakara suresinin son âyetleri, daha önce hiçbir peygambere verilmemiş iki nurdur ve bunlardan okunan her harfin karşılığı verilecektir (Müslim, No. 806). Fâtiha’nın Arapça metni, okunuşu ve anlamı için Fatiha suresi yazımıza bakabilirsiniz.

2. Bakara suresinin son iki âyeti (Âmenerrasûlü)

Hz. Peygamber “Kim bir gecede Bakara suresinin sonundaki iki âyeti okursa o iki âyet ona yeter” buyurmuştur (Buhârî, No. 5009). Bu iki âyetin son kısmı, Kur’an’ın en kapsamlı dualarından biridir ve hatim sonunda sıkça okunur. Arapça metin ve okunuş için Amenerrasulü yazımıza bakabilirsiniz. Duanın Diyanet Kur’an Yolu mealindeki anlamı şöyledir:

“Rabbimiz! Unutur veya yanılırsak bizi cezalandırma! Bizden öncekilere yüklediğin gibi bize de ağır yük yükleme! Üstesinden gelemeyeceğimiz şeyleri boynumuza borç kılma! Bizi bağışla, ayıplarımızı ört ve bize rahmetinle muamele buyur! Sen bizim sahibimiz ve yardımcımızsın; artık inkârcı topluluğa karşı bize yardım et!” (Bakara 2/286)

3. Hidayette sebat duası (Âl-i İmrân 8)

Kur’an’ı tamamlayan kişinin en büyük isteği, okuduğu hidayet üzere kalmaktır. Âl-i İmrân suresinin 8. âyeti bu isteği dile getirir. Arapça metin Diyanet Kur’an Platformu’ndan alınmıştır.

4. Dünya ve âhiret iyiliği duası (Bakara 201)

Enes b. Mâlik, Hz. Peygamber’in en çok yaptığı duanın bu olduğunu bildirmiştir (Buhârî, Daavât, No. 6389). Arapça metin Diyanet Kur’an Platformu’ndandır.

5. Anne baba ve müminler için dua (İbrâhim 40-41)

Hatim, çoğu zaman vefat eden yakınlar için de yapılır. Hz. İbrâhim’in duası olan şu âyetler, kişinin kendisi, soyu, anne babası ve bütün müminler için bağışlanma dileğini bir arada dile getirir. Arapça metin Diyanet Kur’an Platformu’ndandır.

Vefat edenler için okunacak dualar ve kabir ziyareti duası için mezarda okunacak dualar yazımıza bakabilirsiniz.

Hatim duası nasıl yapılır?

1. Hatmin son suresi okunduktan sonra Fâtiha okunur.
2. Ardından Bakara suresinin son âyetleri gibi Kur’an’daki dua âyetleri okunur.
3. Eller kaldırılarak, Allah’a hamd ve Hz. Peygamber’e salavat getirilerek dua edilir. Salavat için namazda okunan dualar yazımızdaki Allâhümme salli ve bârik dualarını okuyabilirsiniz.
4. Kişi kendisi, ailesi, vefat eden yakınları ve bütün müminler için kendi diliyle de dua eder.
5. Hatim bir kişinin ruhuna bağışlanacaksa niyet edilir ve dua sırasında o kişi anılır.

Hatim duasının Arapça olması şart değildir; Kur’an’dan ve hadislerden gelen dualar okunduktan sonra kişi kalbinden geçenleri kendi diliyle de Allah’a arz edebilir.

Hatim ile ilgili sıkça yapılan karışıklıklar

Bazı mushafların sonunda yer alan uzun hatim duaları, tek bir hadis rivayetine dayanmayan derleme metinlerdir. Bu metinleri kaynağında kelime kelime doğrulayamadığımız için bu sayfaya almadık. Hatmin asıl değeri, Kur’an’ın anlaşılarak ve hakkı verilerek okunmasında, ardından kalpten yapılan duadadır. Buhârî’deki hadiste Hz. Peygamber’in hatmi yedi günden kısa sürede bitirmemeyi tavsiye etmesi de bu yüzdendir.

Belirli bir ihtiyaç için okunan dualar için hacet duası ve dilek duası yazılarımıza da göz atabilirsiniz.

Kişiye özel dua ve ayet çalışması

Hatim, bir dilek, bir şükür ya da vefat eden bir yakın için yapılabilir. Hatminizin ardından okunacak dua ve âyetleri kendi niyetinize göre konuşmak isterseniz Cihan Ali Hoca’ya WhatsApp veya telefonla ulaşabilir, ilk görüşmenin ardından online görüşmede size özel dua ve ayet çalışmasını birlikte planlayabilirsiniz.

Sıkça sorulanlar

Hatim duası nedir?

Kur’an’ı baştan sona okuyup tamamladıktan sonra yapılan duadır. Tek bir sabit metni yoktur; Kur’an’daki dua âyetleri ve hadislerdeki dualar okunarak yapılabilir.

Hatim sonunda ne okunur?

Fâtiha, Bakara suresinin son iki âyeti, Âl-i İmrân 8, Bakara 201 ve İbrâhim 40-41 gibi Kur’an duaları okunabilir; ardından salavat getirilip kişinin kendi diliyle dua edilir.

Hatim kaç günde bitirilmeli?

Buhârî’deki hadiste Hz. Peygamber bir ayda hatmetmeyi tavsiye etmiş, daha fazla gücü olana ise yedi günden kısa sürede bitirmemesini söylemiştir.

Hatim duası Arapça mı yapılmalı?

Şart değildir. Kur’an ve hadislerdeki dualar Arapça aslıyla okunur, kişi ayrıca kendi diliyle de dua edebilir.

Hatim bir ölünün ruhuna bağışlanabilir mi?

Hatim bir kişinin ruhuna bağışlanmak üzere niyet edilerek okunabilir ve dua sırasında o kişi anılır.

Mushafların sonundaki uzun hatim duası okunabilir mi?

Bu uzun metinler tek bir hadis rivayetine dayanmayan derlemelerdir. Bu sayfada yalnız Kur’an’da ve sahih hadislerde yer alan duaları verdik; hatim duası bunlarla eksiksiz yapılabilir.

İlgili yazılar: Amenerrasulü · Fatiha suresi · Kur’an’a başlama duası · Mezarda okunacak dualar · Yasin suresi

Kaynaklar: Buhârî, 5054; Buhârî, 5009; Müslim, 806; Buhârî, 6389; Diyanet Kur’an Platformu, Âl-i İmrân 3/8; Diyanet Kur’an Platformu, Bakara 2/201; Diyanet Kur’an Platformu, İbrâhim 14/40-41

WhatsApp'tan Hemen Yazın Hemen Ara: +90 531 994 60 07

İlgili hizmet: Metafizik uzmanı ile online görüşme