Online manevi görüşme
Durumunuzu WhatsApp'tan kısaca yazın, size uygun saatte görüşme yapılır.
Metafizik uzmanı ile online görüşme →Huzur ve ferahlık için manevi destek →Yıldızname bakımı →Eşler arası sorunlara manevi destek →
Kunut, sözlükte “itaat etmek, huşû içinde bulunmak, ayakta durmak” gibi anlamlara gelir; fıkıh terimi olarak namazda belirli bir yerde dua etmeyi ifade eder. Hanefî mezhebinde kunut duaları vitir namazının üçüncü rekâtında, rükûdan önce okunur. Hz. Peygamber’in çeşitli vesilelerle kunut yaptığı Buhârî ve Müslim’deki sahih hadislerle sabittir.
Bu yazıda TDV İslâm Ansiklopedisi’ne göre mezheplerin tercih ettiği kunut dualarını, bu duaların hadis kaynaklarındaki metinlerini, okunuşlarını, anlamlarını ve rivayetlerin sıhhat durumunu bulacaksınız.
Kunut duası olarak hangi dualar okunur?
TDV İslâm Ansiklopedisi’ndeki “Kunut” maddesine göre kunut duası olarak herhangi bir duanın okunması yeterli görülmekle birlikte Hanefîler ve Mâlikîler Hz. Ömer’den rivayet edilen “Allâhümme innâ neste‘înüke…” ve “Allâhümme iyyâke na‘büdü…” dualarını, Şâfiîler ve Hanbelîler ise Hz. Hasan’dan rivayet edilen “Allâhümmehdinî fî men hedeyte…” duasını okumayı tercih etmişlerdir.
1. Hz. Ömer’den rivayet edilen kunut duası (Hanefî tercihi)
Ubeyd b. Umeyr şöyle anlatır: “Ömer b. Hattâb’ın arkasında sabah namazı kıldım; kunutunda şöyle dedi…” Aşağıdaki Arapça metin İbn Ebî Şeybe’nin el-Musannef’indeki bu rivayetten (No. 31695) harekesiz hâliyle aktarılmıştır. Aynı rivayeti Beyhakî (es-Sünenü’l-kübrâ, II, 210) ve Abdürrezzâk (No. 4969) da nakletmiştir; Hanefî kaynaklarda Tahâvî’nin Şerhu meâni’l-âsâr’ında (I, 249) yer alır.
اللهم إنا نستعينك ونستغفرك ونثني عليك الخير ولا نكفرك، ونخلع ونترك من يفجرك، اللهم إياك نعبد ولك نصلي ونسجد، وإليك نسعى ونحفد، نرجو رحمتك ونخشى عذابك، إن عذابك بالكافرين ملحق
Okunuşu
Allâhümme innâ neste‘înüke ve nestağfiruke ve nüsnî aleyke’l-hayra ve lâ nekfüruk, ve nahla‘u ve netrukü men yefcürük. Allâhümme iyyâke na‘büdü ve leke nusallî ve nescüdü, ve ileyke nes‘â ve nahfid, nercû rahmeteke ve nahşâ azâbek, inne azâbeke bi’l-kâfirîne mülhık.
Türkçe anlamı
Allah’ım! Senden yardım isteriz, senden bağışlanma dileriz, seni hayırla överiz, sana nankörlük etmeyiz; sana karşı gelenden uzaklaşır ve onu bırakırız. Allah’ım! Yalnız sana kulluk ederiz, yalnız senin için namaz kılar ve secde ederiz; yalnız sana koşar ve sana hizmete yöneliriz. Rahmetini umar, azabından korkarız. Şüphesiz senin azabın inkârcılara ulaşacaktır.
Rivayetin sıhhati hakkında
el-Musannef’in muhakkiki Sa‘d b. Nâsır eş-Şesrî, bu rivayetin isnadını râvilerden İbn Ebî Leylâ’nın zayıflığı sebebiyle zayıf olarak değerlendirmiştir. Bununla birlikte rivayet farklı kaynaklarda nakledilmiş ve Hanefî ile Mâlikî mezheplerinde kunut duası olarak tercih edilmiştir. Türkiye’deki camilerde öğretilen metin ile bu rivayet arasında bazı kelime farkları bulunur; bu dua farklı kaynaklarda küçük değişikliklerle aktarılmıştır. Yukarıda kaynakta gördüğümüz metni değiştirmeden verdik.
2. Hz. Hasan’ın kunut duası (Şâfiî ve Hanbelî tercihi)
Hz. Hasan b. Ali, Resûlullah’ın kendisine vitirde kunutta okuması için şu sözleri öğrettiğini anlatır (Ebû Dâvûd, Vitir, No. 1425; Tirmizî, Vitir, No. 464). Ebû Dâvûd’daki rivayet Elbânî tarafından sahih olarak değerlendirilmiştir.
اللَّهُمَّ اهْدِنِي فِيمَنْ هَدَيْتَ وَعَافِنِي فِيمَنْ عَافَيْتَ وَتَوَلَّنِي فِيمَنْ تَوَلَّيْتَ وَبَارِكْ لِي فِيمَا أَعْطَيْتَ وَقِنِي شَرَّ مَا قَضَيْتَ إِنَّكَ تَقْضِي وَلاَ يُقْضَى عَلَيْكَ وَإِنَّهُ لاَ يَذِلُّ مَنْ وَالَيْتَ وَلاَ يَعِزُّ مَنْ عَادَيْتَ تَبَارَكْتَ رَبَّنَا وَتَعَالَيْتَ
Okunuşu
Allâhümmehdinî fî men hedeyt, ve âfinî fî men âfeyt, ve tevellenî fî men tevelleyt, ve bârik lî fî mâ a‘tayt, ve kınî şerra mâ kadayt, inneke takdî ve lâ yukdâ aleyk, ve innehû lâ yezillü men vâleyt, ve lâ yeızzü men âdeyt, tebârakte rabbenâ ve teâleyt.
Türkçe anlamı
Allah’ım! Hidayet ettiklerinle birlikte beni de hidayete erdir. Âfiyet verdiklerinle birlikte bana da âfiyet ver. Dost edindiklerinle birlikte beni de dost edin. Bana verdiklerini bereketli kıl. Takdir ettiğin şeyin şerrinden beni koru. Şüphesiz sen hükmedersin, sana karşı hüküm verilmez. Senin dost edindiğin zelil olmaz, düşman olduğun da aziz olamaz. Rabbimiz! Sen ne yücesin, ne yücesin.
Bu dua, kunut duaları arasında Hz. Peygamber’in bizzat öğrettiği metin olarak sahih isnadla nakledilmiş olmasıyla öne çıkar. Hanefî mezhebinde de kunutta okunması câizdir.
Kunut duaları ne zaman ve nasıl okunur?
- Hanefîlere göre: Kunut, vitir namazının üçüncü rekâtında, Fâtiha ve zamm-ı sureden sonra, rükûdan önce yapılır. Kıraat bitince tekbir alınıp eller kulak hizasına kaldırılır, tekrar bağlanır ve kunut duaları okunur; ardından rükûya gidilir.
- Gizli okunur: Hanefî ve Mâlikîlere göre kunut duası yalnız kılınan namazda da cemaatle kılınan namazda da imam ve cemaat tarafından gizli okunur.
- Şâfiîlere göre: Kunut sabah namazının farzının son rekâtı ile Ramazan ayının ikinci yarısındaki vitir namazlarının son rekâtında, rükûdan sonra yapılır.
- Mâlikîlere göre: Sadece sabah namazının farzının son rekâtında yapılır; rükûdan önce yapılması daha faziletli görülür.
Kunut dualarını bilmeyen ne okur?
TDV İslâm Ansiklopedisi’nde belirtildiği gibi kunut duası olarak herhangi bir duanın okunması yeterli görülmüştür. Bu nedenle kunut dualarını henüz ezberlememiş kişi, bildiği bir Kur’an duasını, örneğin Bakara suresinin 201. âyeti olan “Rabbenâ âtinâ fi’d-dünyâ haseneten ve fi’l-âhireti haseneten ve kınâ azâbe’n-nâr” duasını okuyabilir. Bu duanın metni ve kaynağı için namazda okunan dualar yazımıza bakabilirsiniz.
Kunut-ı nâzile
Kunut yalnız vitir namazına özgü değildir. Hz. Peygamber’in Müslümanların başına gelen ağır musibetler sırasında farz namazlarda da bir süre kunut yaptığı sahih hadislerde nakledilmiştir (Buhârî, Vitir 7; Müslim, Mesâcid 294-308). Bu tür kunuta “kunut-ı nâzile” (musibet kunutu) denir.
Kunut dualarının anlamı üzerine
Hz. Ömer’den nakledilen dua, yardım ve bağışlanma talebiyle başlar, nimeti inkâr etmemek ve Allah’a karşı gelenden uzak durmak sözüyle devam eder. İkinci bölüm ise kulluğun özünü özetler: ibadet yalnız Allah’a yapılır, namaz ve secde O’nun içindir, kul O’nun rahmetini umar ve azabından korkar. Hz. Hasan’ın duası ise hidayet, âfiyet, dostluk, bereket ve kötülükten korunma isteklerini Allah’ın hükmüne teslimiyetle birleştirir. İki dua da Fâtiha’daki “Ancak sana kulluk eder ve yalnız senden yardım dileriz” âyetinin genişletilmiş bir açıklaması gibidir. Fâtiha için Fatiha suresi yazımıza bakabilirsiniz.
Kişiye özel dua ve ayet çalışması
Kunut duaları hidayet, âfiyet ve bereket isteğini bir arada dile getirir. Kendi durumunuza uygun okunacak dua ve âyetleri konuşmak isterseniz Cihan Ali Hoca’ya WhatsApp veya telefonla ulaşabilir, ilk görüşmenin ardından online görüşmede size özel dua ve ayet çalışmasını birlikte planlayabilirsiniz.
Sıkça sorulanlar
Kunut duaları nerede okunur?
Hanefî mezhebinde vitir namazının üçüncü rekâtında, rükûdan önce okunur. Şâfiîlere göre sabah namazının son rekâtında rükûdan sonra yapılır.
Hanefîler hangi kunut duasını okur?
Hanefîler ve Mâlikîler Hz. Ömer’den rivayet edilen “Allâhümme innâ neste‘înüke…” ve “Allâhümme iyyâke na‘büdü…” dualarını tercih eder.
Hz. Hasan’ın kunut duası hangi hadiste geçer?
Ebû Dâvûd’un Sünen’inde (Vitir, No. 1425) ve Tirmizî’nin Sünen’inde (Vitir, No. 464) yer alır.
Kunut duasını bilmeyen ne yapar?
Kunut duası olarak herhangi bir duanın okunması yeterli görüldüğü için Rabbenâ âtinâ gibi bildiği bir Kur’an duasını okuyabilir.
Kunut duası sesli mi okunur?
Hanefî ve Mâlikîlere göre kunut duası imam ve cemaat tarafından gizli okunur.
İlgili yazılar: Namazda okunan dualar · Sübhaneke duası · Ettehiyyatü duası · Hacet duası · İsmi azam duası
Kaynaklar: TDV İslâm Ansiklopedisi, “Kunut”; İbn Ebî Şeybe, el-Musannef, 31695; Ebû Dâvûd, Vitir, 1425; Tirmizî, Vitir, 464
WhatsApp'tan Hemen Yazın Hemen Ara: +90 531 994 60 07
İlgili hizmet: Metafizik uzmanı ile online görüşme
